قبول دارید که دوران سایت‌های ویترینی که فقط از پشت نمایشگرهای بزرگ دسکتاپ زیبا به نظر می‌رسیدند به پایان رسیده است. در دنیای دیجیتال فرقی نمی‌کند چقدر برای خدمات طراحی سایت هزینه کرده باشید، اگر سایت شما برای موبایل بهینه نشده باشد و در دست کاربر درست کار نکند برای بیش از نیمی از کاربران اصلا وجود خارجی نخواهد داشت.

طبق آمارها بیشتر از ۶۰ درصد ترافیک کل وب‌سایت‌های دنیا از طریق موبایل است. پس اگر سایت شما برای موبایل بهینه نشده باشد عملاً به ۶۰ درصد مشتریان احتمالی‌تان که می‌توانید داشته باشید علامت لطفاً از ما خرید نکنید! را نشان داده‌اید.

امروز قصد داریم درباره ریسپانسیو بودن سایت چیست صحبت کنیم و حقیقت زنده‌ماندن یا حذف‌شدن از بازار دیجیتال را برایتان به تصویر بکشیم. آخرین گزارش‌های گوگل نشان می‌دهد که نرخ خروج کاربران از سایت‌هایی که برای موبایل بهینه نشده‌اند، خیلی بیشتر از ۵۰ درصد است. این گزارش اثبات می‌کند اگر طراحی سایت Mobile Friendly را نادیده بگیرید، بیش از نیمی از بودجه‌ای که به خدمات دیجیتال مارکتینگ اختصاص داده‌اید، دور ریخته می‌شود.

در ادامه متوجه خواهید شد که چطور با طراحی وب‌سایت ریسپانسیو می‌توان شکست پرهزینه را به یک موفقیت پول‌ساز تبدیل کرد.  

طراحی سایت واکنش‌گرا چیست؟

اصلاً طراحی سایت واکنش‌گرا به چه معنا است؟ منظور از طراحی سایت واکنش‌گرا یا ریسپانسیو این است که سایت شما مثل آب باشد و دقیقا مثل زمانی که آب در پارچ شکل پارچ را می‌گیرد در لیوان نیز شکل لیوان را به خودش بگیرد. سایت شما هم باید در آیفون ۱۳، تبلت سامسونگ یا مانیتور ۲۷ اینچی دسکتاپ، خودش را با محیط و فضای نمایشگر سازگار کند.

در طراحی سایت واکنش‌گرا ما دیگر برای یک عرض ثابت مثلاً ۱۲۰۰ پیکسل سایت را نمی‌سازیم. در این نوع طراحی چیدمانی را برنامه‌ریزی می‌کنیم که نسبت به محیط نمایشگر دستگاه کاربر، واکنش نشان می‌دهد.

طراحی سایت واکنش‌گرا برای موبایل صرفا به منزله کوچک‌کردن المان‌ها نیست؛ بلکه در این نوع طراحی در اصل معماری اطلاعات تغییر می‌کند و چیدمان سایت (Layout) باید به‌صورت خودکار تغییر کند. پس سایت باید توانایی تشخیص را داشته باشد و بفهمد که کاربر با انگشت شست در حال یا با نشانگر موس در حال تعامل با صفحه است.

در نمایشگر موبایل، منوها جمع و دکمه‌ها بزرگ‌تر می‌شوند و چیدمان‌های چند ستونی به تک‌ستونی تبدیل خواهد شد تا محتوا بدون نیاز به بزرگ‌نمایی خوانایی لازم را داشته باشد. طراحی سایت واکنش‌گرا به منزله فونداسیون و زیربنای یک حضور آنلاین استاندارد در دنیای دیجیتال است.

اصول طراحی سایت واکنش گرا

اصول طراحی سایت واکنش‌گرا

در خدمات طراحی سایت اختصاصی برای رسیدن به خروجی بی‌نقص به یک فرمول مهندسی‌شده نیاز است. اصول طراحی سایت واکنش‌گرا چارچوب این فرمول مهندسی شده را مشخص می‌کنند. با پیروی از این اصول، محتوای هر صفحه از وب‌سایت این قابلیت را دارد که به‌صورت داینامیک در هر فضایی به بهترین شکل ظاهر شود. این اصول سه ستون کلی را شامل می‌شوند که عبارت‌اند از:

  • ساختار شبکه‌ای سیال (Fluid Grid System): در متدهای قدیمی از واحدهای ثابتی مانند پیکسل استفاده می‌شد که غیرقابل‌تغییر بودند؛ اما در طراحی سایت ریسپانسیو با CSS از واحدهای نسبی مانند درصد یا واحدهای جدیدتری استفاده می‌شود. بهره‌گیری از این واحدها باعث شده هم‌زمان با تغییر عرض صفحه‌نمایش کاربر، همه المان‌ها به تناسب آن منبسط یا منقبض شوند. این اقدامات اولین قدم برای طراحی سایت واکنش‌گرا برای همه دستگاه‌ها است.
  • تصاویر انعطاف‌پذیر: بزرگترین چالش در طراحی سایت ریسپانسیو فروشگاهی، نحوه مدیریت تصاویر محصولات است. برای این که تصاویر با کوچک‌شدن صفحه‌نمایش از کادر بیرون نزنند و متناسب با قدرت سخت‌افزاری و سرعت اینترنت کاربر، نسخه بهینه شده از نظر حجم و ابعاد تصویر در نمایشگر بارگذاری شود باید از ویژگی‌های پیشرفته‌ای مثل srcset  و max-width  استفاده کرد. با این کار، سرعت بالاتر رفته و مصرف دیتای کمتر برای کاربر موبایل خواهیم داشت.
  • نقاط شکست منطقی با Media Queries: شناسایی و تعریف نقاط شکست با استراتژی Media Queries برای مثال با استفاده از این استراتژی تعیین می‌کنیم که در طراحی سایت واکنش‌گرا برای تبلت، چیدمان سه ستونی به دو ستونی تبدیل شود و زمانی که کاربر به موبایل صفحه را باز می‌کند با یک ساختار تک‌ستونی کاملاً بهینه روبه‌رو شود. در واقع Media Queries کدهایی هستند که به ما می‌گویند اگر عرض صفحه از ۷۶۸ پیکسل کمتر شد، منو باید به شکل همبرگری نمایش داده شود.

طراحی سایت ریسپانسیو با CSS یا فریم‌ورک‌ها، کدام بهتر است؟

یکی از چالش‌های همیشگی تیم توسعه، انتخاب بین شخصی‌سازی مطلق و سرعت اجرا است. برای طراحی سایت ریسپانسیو با CSS بهترین ایده استفاده از کدهای تمیز و اصطلاحاً دست‌نویس است؛ اما چرا؟ زیرا در طراحی سایت اختصاصی برای این که سرعت سایت صرف خواندن کدهای اضافی نشود به سبک‌ترین حالت ممکن برای کدها نیاز است. در این روش می‌توان روی تک‌تک پیکسل‌ها کنترل داشت و یک تجربه کاربری منحصربه‌فرد خلق کرد.

در مقابل برای پروژه‌های سریع‌تر، طراحی سایت ریسپانسیو با Bootstrapگزینه بهتری است. بوت‌استرپ به عنوان محبوب‌ترین فریم‌ورک دنیا، یک سیستم گریدبندی استاندارد و تست‌شده را در اختیار توسعه‌دهنده‌های وب قرار داده که فرایند طراحی سایت ریسپانسیو شرکتی را به مقدار قابل‌توجهی سرعت می‌بخشد. استفاده از این ابزار برای پروژه‌های بزرگ که نیاز به پایداری بالا و هماهنگی سریع میان چندین توسعه‌دهنده دارند، کارآمدتر است. البته برای هر بیزینسی، یک متد خاص قابلیت بازگشت سرمایه را دارد! در برخی موارد با طراحی سایت ریسپانسیو با CSS برای یک لندینگ پیج خاص و در موارد دیگر با قدرت فریم‌ورک‌ها برای یک پرتال سازمانی عظیم می‌توان سودآوری داشت.

اصول طراحی سایت ریسپانسیو

طراحی سایت واکنش‌گرا برای بیزینس شما چه اهمیتی دارد؟

پروژه‌های زیادی هستند که با صرف کم‌ترین هزینه طراحی سایت وردپرسی راه‌اندازی شده‌اند؛ اما به دلیل این که به جزئیات واکنش‌گرایی توجه نکرده بودند، عملاً همین بودجه کم هم در جوب ریخته شده و حتی کم‌ترین بازدهی را هم نداشته است. وقتی سایت شما در موبایل به درستی کار نکند، یعنی بخش بزرگی از بازار را دو دستی به رقبای خود تقدیم کرده‌اید.

از جمله دلایل اهمیت طراحی سایت واکنش‌گرا می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • تأثیر مستقیم بر سئو  (SEO): گوگل بعد از آپدیت  Mobilegeddon  و با معرفی Mobile-First Indexing خیلی واضح بیان کرد که اول نسخه موبایل وب‌سایت را بررسی می‌کند. پس درصورتی‌که در نسخه موبایل امتیاز خوبی نگیرید در دسکتاپ هم رتبه نمی‌گیرد. توجه داشته باشید که تأثیر ریسپانسیو بودن سایت بر سئو به قدری زیاد است که حتی اگر بهترین محتوا را هم داشته باشید، بدون ریسپانسیو بودن در رتبه‌های اول گوگل قرار نخواهید گرفت.
  • تجربه کاربری (UX) و نرخ تبدیل: اگر خودتان وارد یک سایت فروشگاهی ‌شوید و برای خواندن قیمت محصول مجبور باشید مدام زوم کنید و به چپ و راست بروید. چه حسی بهتان دست می‌دهد؟ قطعاً دل‌زده می‌شوید و سایت را می‌بندید. طراحی سایت واکنش‌گرا و تجربه کاربری دو بازوی موفقیت هستند. در خدمات طراحی UI/UX باید توجه داشت که هرچه اصطکاک کاربر با سایت کمتر باشد، فروش بیشتر خواهد بود. پس باید همه چیز دقیقا در جایی قرار بگیرد که به‌راحتی برای کاربر قابل‌دسترسی باشد.

طراحی سایت واکنش‌گرا وردپرس و چالش‌های پنهان آن

خیلی از افراد فکر می‌کنند که فقط با طراحی سایت وردپرسی، صاحب یک وب‌سایت تمام‌عیار خواهند شد که در همه جا به‌خوبی نمایش داده می‌شود. در خیلی از قالب‌های وردپرسی در قسمت توضیحاتش نوشته شده که ریسپانسیو است، پس مشکلی ندارد! فکر می‌کنید این توضیحات درست است؟ قطعات درست نیست!

ادعای طراحی سایت واکنش‌گرا وردپرس در بسیاری از قالب‌های آماده، فقط در حد یک لایه کلی است. در حقیقت حین راست‌چین سازی  (RTL)، فارسی‌سازی فونت‌ها و اضافه کردن المان‌های سفارشی، این قالب‌ها از درون دچار به هم ریختگی می‌شوند. به‌طورکلی طراحی سایت بدون نسخه موبایل در برخی قالب‌های سنگین وردپرسی اتفاق می‌افتد. در این مواقع به دلیل این که سرعت لود در موبایل فاجعه‌بار است، سایت در موبایل باز نمی‌شود. برای همین باید کدها را از پایه برای موبایل بهینه کرد تا علاوه بر زیبایی، سرعت لود نیز به زیر ۳ ثانیه برسد.

برای این که بفهمید سایت شما سالم است یا خیر باید تست ریسپانسیو بودن سایت را انجام دهید. این کار خیلی راحت است. شما می‌توانید برای انجام این تست علاوه بر چک کردن با گوشی شخصی از ابزار خود گوگل به نام  Lighthouse استفاده کنید. همچنین می‌توانید مرورگر کروم را باز کنید، کلید F12 را بزنید و حالت موبایل را فعال نمایید. بعد از فعال کردن این گزینه درصورتی‌که المانی از کادر بیرون زده باشد به این معنا است که مشکلی وجود دارد.

اصول طراحی سایت واکنش گرا

خلاصه که...

طراحی سایت واکنش‌گرا راه بقای شما در بازار پررقابت دیجیتال است. حین طراحی وب حتی یک بی‌توجهی کوچک به ابعاد نمایشگر موبایل، می‌تواند همه بودجه بازاریابی شما را هدر دهد.

توجه داشته باشید که هزینه طراحی سایت فروشگاهی در حقیقت یک سرمایه‌گذاری روی ویترین کسب‌وکار است که میلیون‌ها نفر از طریق گوشی‌های هوشمندشان آن را تماشا می‌کنند. سایت حرفه‌ای فقط به داشتن کدهای تمیز محدود نمی‌شود بلکه باید مثل یک موجود زنده با کاربر تعامل کند. پس حتی اگر سایت شما ریسپانسیو هم باشد در صورت عدم داشتن پشتیانی سایت حرفه‌ای بازدهی لازم و کاملی نخواهد داشت.

تصمیم نهایی با خودتان است، آیا دوست دارید یکی از هزاران سایتی باشید که کاربران با کلافگی آن را می‌بندند یا می‌خواهید با طراحی سایت واکنش‌گرا و بهره‌گیری از خدمات مدیریت شبکه‌های اجتماعی به برندی ماندگاری و پرمخاطب تبدیل شوید؟

سوالات متداول

هزینه طراحی سایت ریسپانسیو بالا است؟

طراحی سایت ریسپانسیو اختصاصی هزینه نسبتا بالایی دارد؛ اما این هزینه یک سرمایه‌گذاری برای جذب مشتری است که در کوتاه‌مدت بازدهی داشته و به جیبتان برمی‌گردد.  

آیا می‌توان سایت قدیمی که ریسپانسیو نیست را درست کرد؟

بله، این کار بسته به فونداسیون کدهای سایت شما امکان‌پذیر است. در برخی موارد می‌توان با اصلاح کدهای CSS و افزودن  Media Queries، سایت را برای نمایش در موبایل سازگار کرد؛ اما چنانچه کدهای سایت خیلی قدیمی و غیراستاندارد باشند، بهترین کار این است که سایت با رویکرد طراحی سایت واکنش‌گرا وردپرس یا کدنویسی اختصاصی جدید بازسازی کنید؛ چون هم از نظر هزینه و هم از نظر سئو و سرعت منطقی‌تر است.

نسخه موبایل با سایت ریسپانسیو چه تفاوتی دارد؟

تفاوت نسخه موبایل سایت با سایت ریسپانسیو در ساختار آن‌ها است. در نسخه موبایل شما دو نسخه مجزا از سایت دارید یکی برای دسکتاپ و یکی برای موبایل با آدرسی متفاوت و این موضوع باعث می‌شود تا مدیریت محتوا و سئو دشوارتر و پرهزینه‌تر باشد. در مقابل با طراحی  ریسپانسیو، شما فقط یک سایت با یک آدرس (URL) واحد دارید که کدهای آن به‌صورت هوشمند ظاهر سایت را برای دستگاه‌های مختلف تغییر می‌دهند.